3.9. Het innovatiespeelveld tot een collectieve ambitie omzetten
3.9.1 Behoeften en ambities zijn individueel.
Elke persoon heeft zijn eigen behoeftes en ambities. Die zijn voor iedereen verschillend. Zo zal de ene vooral snel carrière willen maken en aanzien verwerven, terwijl de andere vooral zoekt naar kwaliteit van samenwerking met mensen.
Alles wat iemand doet, wordt geïnspireerd door de verwachting dat hij daarmee een behoefte kan bevredigen. Ook in de dagelijkse acties. Als iemand een cursus projectmanagement gaat volgen, kan het zijn dat hij het gezellig vindt om op cursus te gaan, maar hij kan ook bedacht hebben dat hij een geboren leider is maar nog wel wat vaardigheden moet verwerven. Ook irritant gedrag komt voort uit een behoefte. Zo zal tegenwerking soms haar oorsprong vinden in de behoefte om aandacht te krijgen voor persoonlijke spanningen of om het gevoel van gevaar en de knagende onzekerheid af te schudden. 3.9.2 Dezelfde activiteiten, verschillende achterliggende behoeftes
Dezelfde activiteit of taak uitvoeren, betekent geenszins dat de achterliggende behoefte dezelfde zou zijn. Zo zal iemand zich van zijn taak kwijten omdat het hem persoonlijke voldoening geeft zijn werk tot in de details af te werken. Terwijl zijn collega misschien datzelfde gedrag vertoont, maar gedreven is door de teamvreugde die ontstaat door het bereiken van successen of door de schouderklopjes van de baas.
In een team kan elk lid gedreven worden door een andere behoefte terwijl ze wel dezelfde activiteiten delen, voor één en dezelfde ambitie gaan en één resultaat willen bereiken.
Ontwikkeling van kwaliteiten klinkt heel nobel, maar is niet altijd even belangrijk. Soms pakt iemand een klus aan om snel geld te verdienen voor een vakantie. Omdat hij behoefte heeft aan rust. 3.9.3 Je praat ook niemand behoeften aan
Je kan een ander nooit een behoefte aanpraten. Stel dat je baas tegen je zegt dat je volgende maand vakantie krijgt als je nu even een week elke avond overwerkt, en je hebt helemaal geen behoefte aan rust, dan is het geen motiverend aanbod.
Dus je kunt bij een ander alleen een kracht of gedrevenheid aanwakkeren die hij al voelt. 3.9.4 Collectieve ambitie is geenszins tegenstrijdig met individuele behoeften
Ook de behoefte om zichzelf ten dienste te stellen van een hoger doel, iets voor de anderen te betekenen, een collectief nut te helpen tot stand brengen, motiveert mensen.
Op zoek gaan naar een collectieve ambitie is dan ook en vooral zoeken naar voldoende overlapping tussen de ambitie van de organisatie en de ambities en behoeften van de medewerkers. Zonder daarbij de individuele ambities of behoeftes te moeten expliciteren! De mensen vullen dit immers zelf wel in. 3.9.5 Het kader scheppen om de collectieve ambities te laten ontstaan
Het komt er dus op aan een kader te scheppen waarin elkeen zelf zijn behoeftes kan invullen of herkennen. Ruimte geven aan iedereen om voor zichzelf de zin van de actie te bepalen.
Een Zoekconferentie biedt een aanpak om zo' collectieve ambitie te laten ontstaan. Daarin wordt het speelveld afgebakend en worden de betrokkenen doorheen een denkproces geleid, waarbij ze zelf invullen wat hen zinvol lijkt binnen die grenzen. Hoewel je aanwezigheid als leidinggevende voor de medewerkers erg belangrijk is (het drukt het belang uit dat je aan het proces hecht), moet je natuurlijk ook bereid en in staat zijn om los te laten: zij bepalen immers wat er binnen de grenzen, die je gesteld hebt, moet gebeuren.  In zo'n zoekconferentie (of een ander proces) zal het belangrijk zijn dat :
- de visie op te te bereiken resultaten (bijv. de visie op innovatie, als onderdeel van de bedrijfsvisie en strategie) voor de medewerkers duidelijk wordt gemaakt door de bedrijfsleider. Geen actie zonder visie!
- zijzelf de te bereiken resultaten vertalen naar hun specifieke job. Wat betekent het voor hen? Hoe kunnen zij daartoe bijdragen?
- de interafhankelijkheid van mensen, teams, afdelingen wordt versterkt. Hoe kan ieder de anderen ondersteunen in het realiseren van de ambities?
- zij zich engageren voor hun bijdrage of teamactie. Geen visie zonder actie!
Daarna zal het belangrijk zijn dat de leidinggevenden dat engagement opvolgen. 3.9.6 De kracht van grote groepen
Mensen hebben ook behoefte om zich verbonden te voelen met een groep, eerder dan geïsoleerd te werken. Dat zet hen aan om steun bij elkaar te zoeken, gemeenschappelijkheid op te zoeken. Een werkelijkheid te construeren, een groepsidentiteit te creëren, die voor hen zinvol is.
Een zoekconferentie biedt zo'n gelegenheid om een nieuwe werkelijkheid, een groepsidentiteit te laten ontstaan. Een grote groep mensen is aanwezig, soms het hele bedrijf. Mensen putten immers zelfvertrouwen en sterkte uit het feit dat :
- allen hetzelfde van het management horen op hetzelfde moment.
Het gebeurt immers al te dikwijls dat het management, het middle management en ook de medewerkers de boodschappen kleuren afhankelijk van de toehoorders. Als iedereen aanwezig is, hoort ook iedereen hetzelfde.
- Als iemand zijn geloof uitspreekt, zich engageert voor iets, dan heeft dat een sneeuwbaleffect op het vertrouwen dat anderen hebben dat het wel zal lukken. Motivatie en geloof in de goede uitkomst werkt aanstekelijk. Er ontstaat een soort groepsenthousiasme.
|
