1.1. Wat bedoelen we hier met innoveren?

Innoveren heeft te maken met creativiteit én ondernemen.

Innovatie is ontegensprekelijk verbonden met creativiteit. Creativiteit bij individuen is het resultaat van drie facetten: verbeelding, motivatie en kennis. Om creatief te zijn ben je gemotiveerd om je verbeelding en je kennis te gebruiken.

Innovatie is het resultaat van deze creatieve inspanning én ondernemen. Het is met andere woorden hard geworden creativiteit en ondernemerschap; tastbaar en waarneembaar. Innoveren betekent dus nieuwe en nuttige verbanden maken die tot waarneembaar resultaat leiden.

Creatief ondernemen betekent dus continu open staan voor mogelijkheden, nieuwe oplossingen bedenken voor oude en nieuwe uitdagingen en ze omzetten in business. Dit kunnen nieuwe producten, nieuwe diensten, nieuwe processen of zelfs nieuwe bedrijven met een nieuwe businessmodel zijn.

1.1.1 Het volledige spectrum van creativiteit en innovatie waarderen

Wanneer je binnen je organisatie innovatie wil stimuleren moet je aandachtig zijn dat je het volledige innovatiespectrum waardeert. Wanneer we over innovatie lezen (en leren) wordt heel dikwijls één aspect van innovatie belicht, namelijk de doorbraakinnovatie. We kennen allemaal de uitvinders van het vliegtuig, de telefoon of de lamp. Hier spreken we over radicale innovatie. De eerste telefoon was een radicale vernieuwing van de wijze waarop we konden communiceren met elkaar. Radicale innovatie is echter maar de helft van het verhaal.

Een andere manier van vernieuwen (of innoveren) is de incrementele verbetering. Je hebt soms zeer veel creativiteit nodig om een bestaand concept “aan te passen” aan nieuwe noden. Wie kent de uitvinder van de GSM?

1.1.2 Hoe stimuleer je beide vormen van innovatie?

Het is duidelijk dat organisaties nood hebben aan beide vormen van innovaties. Je moet dus als organisatie parallel aan radicale en aan incrementele innovatie werken. Natuurlijk hebben beide vormen van innovatie een andere aanpak nodig.

Voor incrementele innovatie ligt het accent op de toegevoegde waarde op korte termijn. Hoe nuttig is mijn vernieuwing morgen? Deze vernieuwingen zorgen voor een gezonde en veilige financiële basis.

Bij doorbraakinnovatie ga je de nadruk leggen op de potentie van een opportuniteit, idee of mogelijk project. Je denkt niet in termen van morgen maar in termen van mogelijkheden voor “volgende week”. De mogelijke financiële pay-back is lange-termijn denken. Een deel van de inkomsten uit verbeteringen zullen moeten worden geïnvesteerd in “doorbraakprojecten”.

1.1.3 Van gesloten tot open innovatie

Open innovatie wordt weleens vermeld als een manier om drastische sprongen vooruit te maken. Dat is juist, maar ook gesloten innovatie kan drastische innovaties opleveren.

Open innovatie is een algemene term, die vele verschillende vormen van openheid inhoudt.

Openheid begint wanneer verschillende processen, afdelingen, diensten, vestigingen van éénzelfde bedrijf bij het vinden en uitwerken van bijv. een incrementele verbetering worden betrokken.

Openheid betekent soms ook openheid voor ideeën van buitenaf, bijv. die mening van de klant (denk maar aan “user centered design”), of leverancier, het inschakelen van kenniscentra en ontwerpbureau's,... Hoewel dit geen grote stap lijkt misschien, hebben vele KMO's, soms ook grote bedrijven het moeilijk om die stap te zetten. Angst voor verlies van intellectuele eigendom, het gevoel de controle te verliezen,…

Openheid kan ook co-creatie betekenen, het samen uitwerken van innovaties met klanten en leveranciers, waarbij kennis en vaardigheden gebundeld worden.

Er zijn ook voorbeelden te vinden in Vlaanderen en daarbuiten van het gemeenschappelijk stellen van R&D. Bijvoorbeeld door het samen uitvoeren van fundamenteel of precompetitief onderzoek. Zo hebben in Flanders Mechatronics Technology Centre (http://www.fmtc.be/) een tiental machinebouwers uit Vlaanderen hun technologisch onderzoek gebundeld. Machines ontwerpen vereist immers onderzoek naar een extreem breed pallet van multidisciplinaire technologie (van metaalbewerking, tot sturing, software,…). Moeilijk om dragen voor één enkel bedrijf. Een ander voorbeeld is te vinden in het Holst Centre (http://www.holstcentre.com/), een gemeenschappelijk onderzoekscentrum tussen een 20-tal bedrijven, die er de technologie van morgen op vlak van electronica voorbereiden.